Marokkaanse vrouwen weven kleurrijke herinneringen

Hester en haar zoontje zijn aan de rand van de Sahara. Een wereld van uitersten: doodse stilte, oneindigheid. En toch is hen dit vertrouwd geraakt.

Het is zes uur en de zon komt langzaam op, ik klim met mijn zoontje hand in hand naar de hoogste duintop. Alles is zacht en stil … geen geluid … geen wind … en de lucht als een geweven tapijt met alle kleuren roze en oranje die je kan bedenken. We gaan zitten met ons gezicht naar de Sahara. Hier begint de oneindige woestijn op twintig minuten van M’hamid El Ghizlaine, daar waar de weg stopt.

Nomade cultuur

Achter ons, beneden, zijn Halim, Ibrahim en de mannen van het Taragalte festival al druk in de weer. Het is een gevecht tegen de tijd en de elementen. Zo rustige en kalm als het nu is, zo ruig en woest was het vannacht tijdens de zandstorm. Nog 1,5 dag en het jaarlijkse nomade festival gaat beginnen. Een viering van de nomade cultuur en het samenkomen van de gemeenschap en liefhebbers van Desert Blues. Een groots feest met meer dan 60 nomade tenten, een podium, 1500 bezoekers, muziek, poëzie, kamelen races, debatten en natuurlijk veel dans.

De vrouwen uit dit gebied

Ik moet ook aan de slag. We staan op en rennen samen naar beneden. Ons lijf gaat harder dan onze benen en mijn zoontje valt als eerste en laat zich naar beneden rollen. Gieren van de lach. Ik blijf nog net overeind en klop het zand van ons af. Ik zie in de verte de eerste vrouwen aankomen. Sinds 8 jaar werk ik met de vrouwen uit dit gebied uit vier verschillende kleine oase dorpen. Toen ik begon waren de vrouwen ook aanwezig op het festival. Nauwelijks zichtbaar, samen met de kinderen op grote afstand, zittend op de duinen die het festival omringen.

Teruggaan naar de oorsprong

De rode draad in mijn werk is altijd teruggaan naar de oorsprong en kijken wat we daarvan kunnen leren om het te koppelen aan huidige wensen en trends. Zo ook in dit oase gebied, waar vrijwel geen manier is voor de veelal alleenstaande vrouwen om een inkomen te vergaren. Het zijn trotse nomade vrouwen waarvan hun moeders en grootmoeders nog rondtrokken in de Sahara samen met de kamelen, geiten en de caravans tussen Marokko en Mali en Mauritanië.

Boucherouite

De vrouwen zijn altijd heel zelfstandig geweest en de tent en inboedel was hun eigen bezit. Een tent van kamelenhaar en kleden gemaakt van geiten- of schapenwol. Later toen het nomade bestaan steeds moeilijker werd en de mensen meer en meer in de oase gingen wonen werden de kleden nog steeds gemaakt, maar nu van oude kleding. Het zijn bijzondere kleden genaamd boucherouite, vaak zonder vooropgezet patroon maar een intuïtieve explosie van kleuren en herinneringen uit het verleden.

‘Ontspullen’

Het contrast van schaarste in de woestijn en oasis is groot met het westen waar we voornamelijk bezig zijn met “ontspullen” en waar Marie Kondo een bestseller is. Maar juist dit contrast werd de basis van “Carpet of Life”. We verwerken dierbare kleding stukken uit het westen tot kleden in de Sahara. Zoals babykleding of bruidsjurken, een oude jeans, t-shirts van een reis, alles van één familie in een kleed, verweven herinneringen. Na drie maanden krijg je je eigen kleed gemaakt van je eigen textiel. Vandaar de naam “Carpet of Life”.

Veerkracht van vrouwen

Het project is zoals vaker klein begonnen en inmiddels werken en er meer dan 50 vrouwen, We hebben projectleidsters opgeleid, we hebben de dorpen verbonden en de vrouwen zijn zichtbaar geworden, in hun straat, dorp en regio en internationaal. We hebben in internationale bladen gestaan er zijn documentaires gemaakt en de bekende zangeres Oum heeft zelfs haar laaste CD “Zarabia” genoemd als eerbetoon aan de veerkracht van de vrouwen in M’hamid El Ghizlane.

We maken kleden maar we creëren waardigheid en trots. En we komen steeds dichtbij op het festival. .. we komen lopend over de duinen met onze kinderen aan de hand … volledig bedekt tegen de zon en het zand … dichter en dichterbij …

---

Hester Ezra