Bedrijf van een wereldwijf: Janneke: ‘De rode draad in mijn werk is het milieu, klimaat en mensenrechten.’

Janneke is Milieujurist. Onderzoeker. Spreker. Auteur van de ecothriller Verkapt en woont in Herpt, Nederland

Wie is Janneke en hoe kom je in Herpt terecht?

Ik ben 45 jaar en groeide op in Brabant, waar ik nu ook weer woon met man en twee zoons. Voor mijn studie rechten verhuisde ik begin jaren ’90 naar Amsterdam, vervolgens naar Zuid-Californië en sinds 2011 woon ik in een dorp vlakbij Den Bosch. Een dorp waar varkens nog in de wei springen, je de mestlucht al van ver ruikt en waar geen stoep of stoplicht te vinden is. Een groter contrast met Amsterdam-centrum is niet denkbaar. Om nog rustiger te werken heb ik een oude stacaravan in het bos gekocht: mijn schrijfpaleis.

Wat deed je? Wat doe je nu en waarom besloot je dit te doen?

Voordat ik naar Californië verhuisde, werkte ik achtereenvolgens als milieuadvocaat en onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam. Ik deed onderzoek naar klimaatprojecten in ontwikkelingslanden en richtte mij op Indonesië.

In Californië ging ik verder met mijn onderzoek en telkens stuitte ik op palmolieplantages in Indonesië. Ik ontdekte dat ik in feite verslaafd was aan palmolie en dat de palmolie-industrie verantwoordelijk is voor een groot deel van de wereldwijde ontbossing. Palmolie zit in meer dan de helft van de producten die wij consumeren, zoals in koekjes, chips, maar ook in make-up, shampoo en wasmiddel. Ik ben de palmolie-keten gaan onderzoeken. Ik wilde weten hoe duurzaam “duurzame” palmolie is en hoe de lokale bevolking aankijkt tegen de palmolieplantages die hun dorpen omringen.

Ik reisde naar Indonesië, logeerde bij de Dajaks in het hart van Borneo en liep mee in een orang-oetan opvangcentrum. Dit onderzoek is opgenomen in een bundel en uitgegeven door een juridische uitgever. Om een breed publiek te bereiken heb ik dit onderzoek ook verwerkt tot de ecothriller Verkapt dat uitgegeven is bij Godijn Publishing in 2017. In Verkapt plaats ik de lezer midden in de ontbossingsproblematiek en neem haar of hem mee op reis, naar onbekend terrein: een dorpje in het regenwoud van Borneo. Het verhaal gaat over de Nederlandse studente Nora die de kans krijgt stage te lopen bij een palmoliebedrijf midden in het regenwoud. Al snel begeeft ze zich in een strijd tussen de palmolie-industrie, inheemse stammen en orang-oetans.

Momenteel ben ik vooral milieujurist, onderzoeker, auteur en spreker. De rode draad in al mijn werkzaamheden is het milieu, klimaat en mensenrechten. Het afgelopen anderhalf jaar was ik nauw betrokken bij de rechtszaak Recht op Gezonde lucht die Milieudefensie tegen de Nederlandse Staat heeft aangespannen. Het hebben van schone lucht is een mensenrecht en het is eigenlijk te gek voor woorden dat we dat moeten afdwingen voor de rechter. Naast mijn werk, blijf ik de verhalen achter milieuproblemen vertellen. Mijn volgende boek gaat over e-waste, elektronisch afval, in West-Afrika. Het komt er op neer dat we eerst de grondstoffen voor onze elektronische apparaten (zoals je mobiel, laptop, tv) halen uit de mijnbouw in West-Afrika, vervolgens gebruiken we het apparaat en dumpen het daarna weer in West-Afrika. Die cirkel staat centraal in het boek.

Hoe breng je balans in je gezins-, en sociaal leven?

Mijn gezin is eraan gewend dat ik veel met mijn werk bezig ben. De twee middagen per week thuis voor de kinderen haal ik ’s avonds of in het weekend in. Schrijven vind ik het leukste wat er is en ook tijdens vakanties zit ik vaak met mijn notitieboekje of laptop voor de tent. Als ik eraan terugdenk hoe vaak ik in Californië op het strand had kunnen liggen… Altijd zat ik te schrijven (toegegeven vaak in de Starbucks aan de boulevard). Gek genoeg zag en sprak ik de meeste vrienden vaker toen ik nog in Californië woonde. Als ik dan een paar weken op vakantie in Nederland was, probeerde ik zoveel mogelijk mensen te zien of ze kwamen op vakantie naar Californië. Ook Skypte ik veel met vriendinnen. Velen zaten toen thuis met kleine kinderen. Belde er weer een vriendin midden in de (Nederlandse) nacht met een baby aan de borst.

Wat is je levensmotto?

Kijk verder dan je neus lang is, tot naar waar je niet wil kijken. En daaraan voorbij.

Stuitte je op weerstand vanuit je directe omgeving?

Weerstand is het niet maar ik merk dat veel mensen niet goed begrijpen wat ik nu doe. Ik pas niet in één hokje. De ene dag sta ik in de rechtszaal; de andere dag werk ik aan een thriller of geef ik yogales.

Wil je dit interview verder lezen? En meer lezen over al die initiatieven en ondernemingen van de wereldwijven die de wereld een beetje mooier maken? Bestel dan HIER het boek Bedrijf van een wereldwijf – 35 portretten van ondernemende Nederlandse vrouwen wereldwijd

Over dit Wereldwijf: De Wereldwijven

De Wereldwijven
De Wereldwijven vertellen verhalen die inspireren, verbinden en in beweging brengen voor een tolerante, duurzame en gender-gelijke wereld.