Getuigenis van een whale watching gids in Noord-Noorwegen

Ik herinner me nog heel goed, toen ik in de zomer van 2014 aan boord stapte voor een whale watching tocht in IJsland. De gidsen die aan boord de walvissen spotten en uitleg gaven over deze indrukwekkende dieren, maakten een diepe indruk op mij. ‘Is dit een baan?’, dacht ik toen. ‘Is dit echt een baan?’ Sindsdien wist ik, ‘dit wil ik ook!’

Het duurde echter eventjes voor ik het juiste CV had opgebouwd. Het is een veel competitiever wereldje dan ik aanvankelijk vermoedde, met een job omschrijving die best een indrukwekkende skill-set vereist.

Eco-toerisme
Foto’s: Ellen de Wilde

Niet zomaar een baan

Niet alleen heb je een universitaire masteropleiding nodig in biologie of mariene wetenschap. Op de meeste plekken wordt ook verwacht dat je vlot bent in drie talen, ervaring hebt als gids en in het bezit bent van een reeks certificaten die toestaan om aan boord van een schip te werken. 

Nu zeven jaar later, kijk ik met veel voldoening terug op mijn derde seizoen als whale watching guide. Sinds mijn verhuizing naar Noorwegen, werkte ik in Noord-Noorwegen voor twee zomers. In het noordelijkste puntje van Vesterålen, om precies te zijn. Het dagelijkse leven aan boord van een schip, in de vaak ruwe omstandigheden die je vindt boven de poolcirkel, hebben me niet alleen veel geleerd over de prachtige natuur. Het leerde me ook veel over onze relatie met de oceanen en het gedrag van de gemiddelde toerist. Maar bovenal leerde het me nog meer over mezelf en wat ik nu echt belangrijk vind. 

Diepe connectie

De connectie die ik voel met onze natuur is echt. Recentelijk worstel ik met een diepere vraag of de waarde die ik hecht aan ecologisch leven, wortelt in echte verbinding met ons ecosysteem, of dat ik gewoon houd van het idee van ecologisch leven in algemene zin en dat die gedachte mij tot een ‘goed persoon’ maakt. 

Maar wanneer ik met een nat en bevroren gezicht mijn evenwicht probeer te houden op een schip terwijl orka’s in de lucht springen op een paar meter afstand, of wanneer ik met blote voeten in het ijskoude zeewater op het strand sta, is het antwoord niet ver te zoeken. Ja, de connectie is echt en ook de energie die ik voel is echt. En ja, onze relatie met alles om ons heen, doet ertoe. 

Het is niet alleen een energetische verbinding voor mij. Het is iets dat ook meetbaar is. De mensheid heeft een, vaak niet zo positieve, impact op onze natuur. Behalve het begeleiden van walvis safari’s, geef ik ook rondleidingen in het walvismuseum. Dit educatieve aspect van mijn werk, is voor mij het allerbelangrijkste.

Eco-toerisme

De mens in het ecosysteem

In het museum vertellen we niet alleen over de biologie en het leven van deze, tot de verbeelding sprekende, mariene zoogdieren. We geven ook uitleg over het ecosysteem en de rol die wij allen hebben in dit gebalanceerde systeem. 

Hier kan ik een rol spelen om een verandering, een shift te maken, en om mensen te laten zien welke rol wij hebben in het ecosysteem van onze planeet. Dit is mijn kans om die schift een duwtje te geven naar een waardevollere relatie met onze natuur. Want het is echt, wij maken ons eigen thuis kapot. En het zal ons nog heel zuur komen te staan als we dit niet snel genoeg beseffen. 

Het is heel menselijk dat we vaak pas waarde hechten aan datgene wat we kennen. Met deze gedachte in het achterhoofd zijn de rondleidingen in het walvismuseum ontworpen. Door tekst en uitleg te geven, bouwen we aan de relatie tussen mens en oceaan en alle fantastische dieren die in de oceanen leven.  Wanneer we daarna op de boot stappen en dit leven in het echt zien, is het niet vreemd meer. We krijgen er een relatie mee, voelen ons verbonden en geven er om.

Kleine stapjes bewustwording

Dus voor iedereen die met een walvissafari meegaat met alleen het idee van vermaak en mooie foto’s? We hopen meer te bereiken en jou kennismaking met walvissen een dieper doel te hebben gegeven.  En weet je wat? Het werkt!

Hoe meer mensen een verbintenis aangaan met onze natuur, hoe meer mensen hun levensstijl zullen aanpassen dat past binnen een meer ecologisch gedachtengoed. En dat levert weer meer mensen die bijdragen aan een betere wereld. Toch word ik ook geconfronteerd met de andere zijde van dit succesverhaal. Elke dag opnieuw zie ik ook hoe weinig mensen geloven in hun eigen macht en impact.

Ik kan een hele uitleg geven over het gevaar van de visindustrie. Ik kan met statistieken komen (elk jaar zijn er 3000 bruinvissen die sterven in een visnet in Noorwegen. Dat is een soort in een jaar, in een enkel land!). Ook kan ik vertellen over de dode jonge potvis die we eerder die week gezien hebben op zee, met wonden van een bootpropeller op de rug. Of ik kan vertellen over de negatieve impact van viskwekerijen. En dan zijn er toch altijd mensen die na afloop van de toer het schip verlaten en een restaurant binnengaan om vis te eten.

Zo werkt dissociatie. Zo moeilijk is dissociatie. Maar, we zijn allemaal in dit leven om bepaalde lessen te leren. Lessen die nu eenmaal niet eenvoudig, noch comfortabel zijn. Het is niet leuk om te beseffen dat we zo een negatieve impact hebben op onze omgeving of dat we zo uit balans zijn. Maar het is ook heel prettig te beseffen dat wij ertoe doen. Dat we impact hebben. Misschien zelfs wat macht, want onze acties kunnen helpen de wereld te veranderen. 

Zijn we uiteindelijk allemaal dapper genoeg om onze verantwoordelijk te nemen? 

Over dit Wereldwijf: Ellen De Wilde - Noorwegen

Ik ben een Vlaamse die in de Noorse fjorden een klein plattelands dorpje geadopteerd heeft. Als marien wetenschapper heb ik een speciale connectie met de oceaan. Ik werk als walvis gids in de zomer en richte onlangs een eigen zaak op met de verkoop van ecologishe zelfzorg-producten en zelfgemaakte kunst, geïnspireerd door de zee. Verder blog, vlog en fotografeer ik.