Een school is altijd een goed idee

Wereldwijf Assia woont in Zimbabwe waar ze zich inzet voor de lokale bevolking en wildlife. Ze is oprichter van de stichting Phundundu, die zich richt op duurzame ontwikkeling en oog heeft voor het onafscheidelijke verband tussen de lokale gemeenschap en wildlife conservatie. Door de bevolking te ondersteunen bij hun voedselproductie, watervoorziening en educatie, wil men de stroperij in de gebieden waar de stichting actief is tot nihil terugbrengen.

Met name het stuk educatie maakt een belangrijk deel uit van hun projecten. De lokale basisschool vormt daarbij een belangrijk onderdeel…

Onderwijs
Foto’s: Assia Hiemstra

Assia jij hebt de Phundundu Stichting opgericht en woont in het gebied waar de stichting haar projecten heeft. Waarom is een school zo belangrijk?

“Het schooltje is een pre school zoals we het hier noemen en is te vergelijken met wat tegenwoordig in Nederland groep 1 tot en met 4 van de basisschool vormt. Het ligt midden in het gebied waar Phundundu Stichting Nederland haar landbouwprojecten uitvoert. Elke keer als wij de school passeerden, was het ons een doorn in het oog te zien dat de kinderen slechts op een kleedje buiten op de grond zaten. Er was verder helemaal niets. Geen boeken, geen schriften en zelfs geen enkel potlood. Toch probeerde de juf iedere dag weer vol overgave zo’n zestig kinderen iets bij te brengen.”

“Het was Jimmy, mijn man, die iedere keer als we langskwamen zei, als we ooit wat centen overhebben dan moeten we hier echt iets aan doen. Hij is opgegroeid onder deze omstandigheden en weet als geen ander hoe belangrijk school is. Een goede start voor deze kinderen is zo essentieel voor de rest van hun schoolcarrière.”

“Op een gegeven moment heb ik foto’s en videos gemaakt en deze min of meer uit een gevoel van onmacht op Facebook gezet. Met erbij de oproep of iemand misschien ideeën had hoe we het leven voor deze kinderen iets aangenamer kunnen maken. Mijn nicht Hester reageerde meteen en is samen met een groepje vriendinnen onmiddellijk aan de slag gegaan. Wat deze dames voor elkaar hebben gekregen, is echt fantastisch. Het maakte het zelfs mogelijk om een compleet nieuwe school te bouwen uit een ruïne waar slechts nog de muren van stonden.”

Dus Hester, jij besloot vanuit Nederland een crowdfunding te doen. Hoe heb je dat aangepakt?

Hester: “Assia had ons de situatie ter plekke geschetst: er was een ‘klas’ met kinderen, een juf en verder was er niets. We zijn toen in Nederland begonnen met het idee van, we zullen wel zien hoe ver we komen en wat er lukt. Wat bleek? Heel veel mensen willen graag bijdragen aan een goed doel! Als ze kunnen volgen dat alles goed terecht komt en ze direct kunnen zien wat voor impact het heeft.”

“Belangrijk was om een fijn en goed team neer te zetten omdat we het uiteindelijk samen moeten doen. Met dit team ben ik gaan brainstormen en hebben we allerlei ideeën en mogelijkheden voor acties op een rij gezet. Om aandacht te vragen voor de school hebben we allereerst een crowdfund-pagina gemaakt. Hier kwam alle informatie bij elkaar van wat het doel van deze actie is en hoe je je bijdrage kan overmaken.”

“Ook hebben we een Facebook-groep gemaakt om iedereen op de hoogte te houden hoe het gaat met de school en de kinderen. Behalve op Facebook, kunnen mensen ons ook vinden op Instagram. Verder hebben we er voor gezorgd dat alle informatie over de school op de website van de stichting Phundundu zelf te vinden is. Het doel is uiteindelijk om de school te steunen, maar aan de acties die we ondernemen, beleven we zelf ook een heleboel lol!”

Onderwijs

Zag je ook andere spontane initiatieven komen naar aanleiding van de crowdfunding?

Hester: “Zeker! Heel veel mensen boden spontaan hun steun aan en dat is echt heel mooi om mee te maken! Zo kregen we direct het aanbod van twee fondsen om een aanvraag te doen en wilde een tuincentrum ons graag sponsoren en dat koppelen aan hun 50-jarig bestaan. En dan waren er nog de mensen die eigen initiatief namen en geld ophaalden.”

“Dames in een bejaardenhuis, die een prachtige deken hebben gemaakt om te verkopen en waarvan de opbrengst naar de school ging. Een pilote die een kinderboek schreef doneerde de opbrengst aan de schoolkinderen in Zimbabwe. Een bijzonder boek overigens want ze schreef dit om aandacht te vragen voor meer rolmodellen voor meisjes in een masculine vliegwereld.”

“Een postduiven-vereniging kwam naar ons toe en bood aan dat we in de plaatselijke boekhandel engelstalige kinderboeken mochten uitzoeken. En dan waren er ook nog de collega’s van het werk, de plaatselijke kapper, yoga-studio en supermarkt, die aanboden om door ons gemaakte sleutelhangers te verkopen. De school van onze eigen kinderen hield ook een mooie kerstkaarten-actie. Echt, heel veel initiatieven kwamen op gang… teveel om op te noemen!”

En dan komt het eerste geld van de crowdfunding binnen. Assia, heb je dan een stappenplan?

“Van tevoren hadden we natuurlijk geen idee hoe dit project zou verlopen en de doelstellingen hebben we stap voor stap bepaald. Eerst moesten er schoolbanken komen zodat de kinderen normaal kunnen zitten en werken aan hun tafel. Zodra die stap gerealiseerd werd, gingen we door naar de volgende stap. Dat was ons direct duidelijk, namelijk de aanschaf van een goed lespakket van Happy Readers.”

“Deze lesmethode”, legt Assia uit, “is méér dan een taal leren schrijven en lezen. Het is ontwikkeld in Zimbabwe en richt zich dus op Afrikaanse schoolsituaties waar de bewustwording bij kinderen van de eigen leefomgeving voorop staat. In Zimbabwe zijn dat de wilde dieren waarmee zij leven. In hun opvoeding krijgen kinderen mee dat een dier een wandelend stuk voedsel is en dus onmiddellijk gedood moet worden.”

“De boeken gebruiken Afrikaanse wilde dieren als personages. Happy Readers kweekt op spelenderwijze empathie voor de diersoorten in zuidelijk Afrika en leert hen dat de natuur veel meer waarde heeft als je deze goed onderhoudt. Uiteindelijk komt de bescherming van de natuur op de schouders van deze jonge generatie en hierin onderwijzen, sluit naadloos aan bij de doelstellingen van Phundundu.”

Hester vult aan dat ze uiteindelijk veel meer hebben kunnen doen dan ‘alleen’ een nieuw schoolgebouw neerzetten en het meubilair en de lesmethode aanschaffen. Ondertussen is er ook een waterpomp geplaatst, een toilet gebouwd en wordt er hard gewerkt aan de aanleg van een moestuin. Dit allemaal dankzij alle bijdragen van de betrokken sponsors.

Waarom is die waterput zo belangrijk?

“Water is in dit gebied absoluut een luxe”, vertelt Assia. “Men haalt water uit de rivier twee kilometer verderop en trotseert daarbij de altijd hongerige krokodillen. Een WC heeft men niet. Plassen gebeurt achter een rieten scherm en de grote behoefte wordt gedaan ergens in de bosjes. Ditzelfde gold ook voor de schoolkinderen. Dat is niet erg bevorderlijk voor de hygiëne en laat staan hun gezondheid natuurlijk.”

“Dankzij de donateurs hebben we nu zowel een toilet kunnen bouwen als een waterput kunnen boren. Dat laatste was niet eenvoudig. De apparatuur kon geen water vinden vlakbij de school. Uiteindelijk is het toch gelukt, maar moesten we tot een diepte van 75 meter boren om het water te vinden!”

En toen kwam Covid. Welke impact heeft dit (gehad) op de kinderen en gezinnen?

Assia: “De impact van Covid op schoolgaande kinderen is enorm. Niet zozeer het virus zelf, men is gewend te leven met tal van ernstige ziekten, die rondwaren en je ieder moment kunnen treffen. Het zijn de maatregelen die diepe sporen nalaten.”

“Vanaf het begin is het beleid geweest om scholen te sluiten. De afgelopen twee schooljaren zijn de deuren dan ook voor een overgroot deel dicht gebleven. Online lessen zijn natuurlijk ondenkbaar, helemaal in dit gebied waar zelfs nauwelijks een telefoon netwerk is. De jeugd restte niet veel anders dan rondhangen of aan het werk te gaan (veelal in de illegale goudmijnen).”

“De scholen zijn recent gelukkig weer geopend, maar voor te veel jonge meisjes is dit te laat. De opgelopen achterstand in onderwijs is enorm en het aantal drop outs onder meisjes is groot. Veel van deze meisjes zijn tijdens de lockdown zwanger geraakt en kunnen daardoor niet meer naar school.”

Onderwijs

Welke momenten sprongen er echt voor je uit?

“Op een gegeven moment werd besloten om een speeltoestel aan te schaffen voor de school. Echt zo’n klim en klauter ding met schommels en glijbaan”, vertelt Assia. “Ik liet een foto hiervan zien aan Hilda, mijn pleegdochter, die ook op dit schooltje gezeten heeft. Haar reactie had ik niet helemaal zien aankomen. Ze barstte in tranen uit en bleef maar roepen oow wat mooi, oow wat geweldig, oow wat is dit fantastisch! Ik had er even helemaal niet bij stilgestaan hoe bijzonder een speeltoestel is. Hilda heeft nog nooit op een schommel gezeten en is nog nooit van een glijbaan afgeroetsts. Daar sta je gewoonweg niet bij stil. Dat was echt een heel mooi moment.”

“Of er teleurstellingen waren? Eigenlijk bestaan die niet”, gaat Assia door. “Omdat dit bij het dagelijks leven in Zim hoort. Lukt iets niet zoals bedacht, dan lossen we het anders op. Dit proberen over te brengen naar het team in Nederland was soms wat lastig. Om een voorbeeld te noemen. Tafels en stoelen in de winkel kopen? Klinkt logisch vanuit een Nederlands perspectief, maar is het niet. Wij kozen bewust voor de lokale timmerman. Niet alleen omdat er weinig te krijgen is in winkels in de grotere plaatsen, maar vooral omdat het stimuleren van de lokale economie in een land als dit erg belangrijk is.”

“Kortom, om een goed beeld te krijgen van de situatie hier en het feit dat het erg lastig is om dingen voor elkaar te krijgen, – helemaal in pittige lockdowns – begrijp je pas echt als je je hier begeeft. Een goede communicatie is dan ook heel belangrijk.”

“Het moment dat mij het meest is bijgebleven, is welke mentale impact de nieuwe school op de kinderen heeft. Toen ik de foto’s maakte in de oude situatie, trof ik beduusde en bangige kinderen aan. Ze waren volledig in hun schulp gekropen. Het was een trieste aanblik. Nu zie ik lachende kinderen, die je meteen de school intrekken en met veel enthousiasme laten zien waar ze mee bezig zijn.”

“Ze lachen, zingen, praten honderd uit en zijn ontzettend trots. Het lijkt alsof de nieuwe school ze kracht en zelfvertrouwen geeft. Erg mooi om te zien en op dat moment realiseer je je dat dit precies is waar je het voor doet. Dit is ook wat Jimmy bedoelde. Je moet de kids een goede start geven, die nodig is voor de rest van hun leven.”

Die oproep op Facebook van jou Assia heeft dus nogal wat opgeleverd….

“Zonder Hester en haar vriendinnen was dit project nooit van de grond gekomen. Door hun enorme inzet, creativiteit en inspanningen is de school tot iets geworden wat we van tevoren nooit hadden kunnen bedenken. Petje af, fantastisch werk!”

“Hetzelfde geldt voor Jimmy, die op de grond al het werk verricht heeft. En ik kan je melden, dit ging niet zonder slag of stoot. Hij is een man met een groot hart, die streeft naar gelijke kansen voor ieder kind. Vooral diegenen die in bittere armoede ter wereld komen wat hen meteen al alle kansen ontneemt.”

Sponsor een kind!

Het allerbelangrijkste nu is dat, nu de school er staat, alle kinderen terug kunnen .We hebben uitgerekend dat voor 60 euro één kind een heel jaar naar school kan. Van dat geld worden schriften, pennen en andere schoolmaterialen gekocht. Bovendien krijgt het kind iedere dag een lunch. Als je een kind wilt sponseren wordt je niet aan één specifiek kind gekoppeld. Het bedrag dat je betaald, komt ten goede aan de hele klas. We zoeken dus zoveel sponsors dat er uiteindelijk genoeg geld is voor ieder kind.

Mocht je na het lezen van dit artikel ook een kind willen sponsoren? Stuur dan een e-mail naar info@phundundu.org.

Over dit Wereldwijf: Saskia van Alphen - VS

Hi! Ik ben Saskia en woon sinds kort in San Diego, Californië na jaren in Chicago en Engeland te hebben gewoond. Ik ben fulltime moeder, schrijfster, dichteres en fotografe. Een kinderboekenserie vordert gestaag. Voor De Wereldwijven blog ik over ‘emancipatie’ dat in een ontwikkeld land als de VS nog een lange weg heeft te gaan: seksualiteit, ras, sociaal-, en culturele achtergrond, armoede en geloof.