Hoe bedoel je ‘depressief’? Digital nomads lopen meer risico op psychische klachten

Gastschrijfster
door gepubliceerd op 3 maart 2024Tags: , , , , ,

Op de één of andere manier staan we bij buikpijn meteen bij de dokter op de stoep, maar mentale klachten negeren we vaak lang. Onze mentale gezondheid nemen we anno 2024 nog altijd minder serieus dan onze fysieke gezondheid. En dat lijkt al helemaal te gelden voor digital nomads.

Hoezo psychische klachten – zo redeneren we – ben je als digital nomad niet je droomleven aan het leven? De hele wereld over reizend? Werkend waar en wanneer je maar wilt? Hoe bedoel je ‘depressief’?

Gezondheid

Leven als nomaden

Toch is het niet voor niks dat steeds meer psychologische hulpverlening zich richt op expats en digital nomads: psychische klachten zoals depressie komen bij deze doelgroep gek genoeg vaker dan gemiddeld voor.[1] En dat heeft negatieve gevolgen voor de fysieke gezondheid, het functioneren in het dagelijks leven en dus ook het succes van het digitalnomad-avontuur. Dus, wat doe je eraan als jij als digital nomad niet lekker in je vel zit? Platform voor online therapie Psycholoog op Afstand licht het onderwerp toe.

“Digital nomads gebruiken het internet om hun werk locatie-onafhankelijk uit te voeren,” aldus verzekeraar voor digital nomads JoHo Insurances. “Ze leven vaak als ‘nomaden’ (veel reizen en vaker wisseling van de vaste verblijfplaats) en hebben een flexibele manier van werken en geld verdienen.”[2] Sinds COVID-19 (inderdaad, ineens bleek vergaderen op afstand mogelijk dankzij de video-call) gaan steeds meer mensen het avontuur aan. 

Ultieme vrijheid of koude kermis?

De term ‘digital nomad’ roept bij velen nogal wat paradijselijke beelden op: werken met je laptop op het strand, onder de wuivende palmbomen, cocktail ernaast, en af en toe een duik in een kraakhelderblauwe zee. En voor wie zich al realiseert dat dat heus niet (altijd) de werkelijkheid is, lonkt toch een aantrekkelijk beeld van ‘vrijheid’. Werken waar en wanneer je maar wilt, geeft dat niet een ultiem vrijheidsgevoel?

Maar velen komen ook weer van een koude kermis (terug naar) (t)huis. “Je hoort verhalen van twintigers die eropuit trekken, maar dan, als het spaargeld op is, weer terug naar Nederland keren,” zegt Abel, die als digital nomad met zijn vrouw de hele wereld over zeilt. “Maar dat is van twee walletjes eten. Als je een echte digital nomad bent, parasiteer je niet op de verzorgingsstaat van een land waar je niet bent.”[3] 

Hoe komt het dat de één er wel in slaagt dat droomleven als digital nomad op te bouwen en de ander de handdoek in de ring gooit?

Verhoogd risico op psychische klachten

Een recent onderzoek uit de Verenigde Staten heeft het maar weer aangetoond: expats lopen meer risico op een hele reeks aan mentale gezondheidsklachten, waaronder angst en depressie (soms zelfs met suïcidaliteit tot gevolg).[4] Waar dat volgens het onderzoek door komt?

  • Onvervulde verwachtingen, aka ‘het valt toch tegen’
  • Stress, voornamelijk door de compleet nieuwe levensstijl
  • Isolatie, een gebrek aan sociaal vangnet en heimwee
  • Reeds bestaande psychische problemen, waar niet voor weg te lopen valt

“Het is duidelijk dat de behoeften aan geestelijke gezondheidszorg onder expats aanzienlijk is, veel groter dan de doelgroep zelf suggereert,” aldus de conclusie van het onderzoek.[5]

Gezondheid - psychische klachten

Het valt toch tegen

Daar zit je dan, met je laptop op het strand, onder de wuivende palmbomen, cocktail ernaast, met uitzicht op die kraakhelderblauwe zee. Maar van werken komt het niet echt, want je zit niet comfortabel op je strandbed, je laptop begint te blazen van oververhitting, en je durft ‘m eigenlijk niet even dicht te klappen en onbeheerd achter te laten om een duik te nemen. 

“Ik werk meestal thuis op mijn werk- of slaapkamer. Met uitzicht op zee, dat dan weer wel. Maar de keren dat ik met mijn laptop op het strand of bij het zwembad zit zijn maandelijks op één hand te tellen. Thuis met goede wifi, zonder afleiding en met een fijne bureaustoel werkt toch net iets prettiger.”[6] – Noortje, die vanuit Bali als VA werkt

“Het is géén vakantie,” beaamt ook Esther Jacobs, die al vijftien jaar digital nomad is en verschillende boeken over het onderwerp schreef.[7] “Een digital nomad werkt niet op het strand.”[8] En dat betekent dat je op die droombestemming net zo goed vanachter een bureau, thuis of in een co-workingspace zit te werken – alleen nu met nóg meer FOMO dan in Nederland, want die wuivende palmbomen zijn er wel degelijk. Bummer.

Een compleet nieuwe levensstijl

Om als digital nomad te leven, moet je niet alleen van reizen houden, maar ook goed zijn in ondernemen. De meeste digital nomads werken immers als ondernemers of zzp’ers, of hebben in elk geval een baan met veel flexibiliteit. En dan moet je die twee (reizen en ondernemen) ook nog op productieve wijze met elkaar weten te combineren, zonder dat je aan de stress ten onder gaat. “Dat is echt niet voor iedereen weggelegd,” zegt Jacobs, “het is een levensstijl en daar moet je in groeien.”[9]

Tel daarbij op dat je als digital nomad telkens te maken krijgt met een nieuwe omgeving, bijbehorend papierwerk en misschien wel andere stressoren, zoals het onderhouden van langeafstandsrelaties met vrienden en familie. Op je eigen voorwaarden werken klinkt bovendien reuzeaantrekkelijk, maar wie onvoldoende discipline heeft om dat ook daadwerkelijk te doen, loopt ook nog eens tegen financiële zorgen aan. Digital nomads ervaren daardoor veel stress en sociale en emotionele ontwrichting.[10]

Isolatie en heimwee zijn verborgen triggers voor psychische klachten

Het is wat voor de hand liggend, maar mag niet onderschat worden: als digital nomad begin je telkens weer opnieuw – in je eentje of met je partner (van wie je daardoor behoorlijk afhankelijk kunt worden). Tijd om diepgaande, langdurige vriendschappen op te bouwen is er niet. Je allerbeste vrienden zijn ongetwijfeld nog steeds die in Nederland. En die kun je flink missen tijdens al je (zowel) hoogte- als dieptepunten.

Het wordt op termijn onduidelijk wat precies je ‘thuis’ is, zeker omdat je steeds verder van Nederland vervreemd, maar in de landen waar je tijdelijk woont ook een buitenstaander bent. “En wat droeg ik eigenlijk bij aan de lokale economie?”, vroeg fotograaf en webdesigner Jochem Oomen zich bijvoorbeeld af, alvorens tot de conclusie te komen dat het digitalnomadbestaan toch niet voor hem was weggelegd.[11] Heimwee en (langdurige) isolatie sluipen erin en kunnen psychische klachten tripleren.

Weglopen voor je problemen werkt niet

En tot slot, cliché, maar waar: je kunt niet voor bestaande problemen weglopen. Wie in Nederland al psychische klachten had, hoeft niet te verwachten dat een andere omgeving die klachten als sneeuw door de zon doet smelten. Quite the contrary: de psychologen van Psycholoog op Afstand zien dit soort klachten door de uitdagingen van het digitalnomadbestaan vaak juist verergeren.

Ook loop je als digital nomad in het buitenland tegen exact dezelfde problemen aan als elke zzp’er of ondernemer in Nederland: zorgen over genoeg werk en geld, en problemen met de werk-privébalans, bijvoorbeeld.

“Van die digitalnomadplaatjes – met laptop op het strand – was weinig sprake. Ik had [aan het begin] moeite met het vinden van balans en werkte me een slag in de rondte. Ook hier zijn er financiële uitdagingen als ondernemer. Ook hier willen klanten soms heel veel van je. En júíst hier moet ik ook nog omgaan met een tijdverschil van zes à zeven uur.”[12] – Noortje

Het komt heus wel goed… of niet?

Het is niet alleen de buitenwereld, maar vooral ook de digital nomad zélf die mentale problemen bagatelliseert.[13] Logisch, dat je je niet helemaal top voelt als je ineens in je uppie in een ander land je weg moet vinden, papierwerk moet regelen en ook nog ergens een inkomen vandaan moet zien te halen. Maar je hebt toch een palmboom in de tuin en het strand om de hoek? Het komt heus wel goed. Veel digital nomads trekken door die gedachten niet, of laat, aan de bel. De symptomen die alarmbellen moeten zouden doen rinkelen zijn:

  • Je bent snel emotioneel en moet veel huilen 
  • Je emmer loopt snel over en je reageert fel op situaties
  • Je voelt je somber en ziet dingen negatief in
  • Je bent lang van slag na tegenslagen
  • Je voelt je angstig en hebt paniekaanvallen
  • Je kunt niet goed contact leggen met anderen en voelt je een buitenstaander
  • Je bent onzeker over jezelf en je kunnen en durft sommige basale dingen niet
  • Je kunt nergens écht van genieten, ondanks een hoge kwaliteit van leven
Gezondheid

Succesvol digital nomading: een goede voorbereiding is het halve werk

Dat het leven als digital nomad z’n uitdagingen kent realiseer je je. Hoe pak je het slim aan? Volgens Jacobs is het van cruciaal belang jezelf goed te kennen. Hoe ziet jouw droomleven eruit? Hoe werk en leef jij het liefst? Wil je rondreizen of settelen? Met een team werken of alleen? Hoeveel geld wil je verdienen en uitgeven? Wat voor werk doe je het liefst? Begin het liefst al in Nederland met het werk dat je als digital nomad wilt gaan doen. Zo weet je of het wat voor je is en je er succesvol van kunt rondkomen.[14]

“Je moet een goede basis hebben om te voorkomen dat je snel weer terug bent, maar het hoeft geen droom te blijven.”[15] – Ilse, die met man en kind als digital nomad de wereld rondreist

Professionele hulp genoeg!

Ben je al digital nomad en herken je jezelf in dit artikel, weet dan dat je lang niet de enige bent die struggelt. Mentale klachten onder digital nomads komen zo veel voor dat er genoeg professionele hulp voor beschikbaar is – hoe kan het ook anders, online. Het team van Psycholoog op Afstand bestaat uit professionals die zelf ook digital nomad of expat zijn (of dat zijn geweest). Naast hun expertise zijn ze dus ook ervaringsdeskundige. Je maakt kosteloos en vrijblijvend kennis en wordt dan binnen enkele dagen gekoppeld aan een psycholoog die het best bij jou past.

Oh, the wonders of the digital world, nietwaar? Maak vandaag nog werk van het succes van jouw leven als digital nomad!

Bronnen

  1. [1] Rosens, N. (z.d.). ‘Depressiviteit en zelfmoord onder Nederlanders in het buitenland’. Psycholoog op Afstand, via: psycholoogopafstand.nl.
  2. [2] JoHo Insurances. (z.d.). ‘Wat is een digital nomad?’ Digital Nomad, via: digital-nomad.nl.
  3. [3] Pauwels, P. (7 mei 2023). ‘Waarom het leven als digital nomad niet altijd rooskleurig is: “Tropisch eiland maakt niet zomaar gelukkig”. EenVandaag, via: eenvandaag.avrotros.nl.
  4. [4] Truman, S.D., Sharar, D.A. & Pompe, J.C. (2018). ‘The Mental Health Status of Expatriate Versus U.S. Domestic Workers: A Comparative Study’. International Journal of Health & Productivity (IJHP), via: UMB Digital Archive.
  5. [5] Truman, S.D. e.a. (2018).
  6. [6] Noortje (21 mei 2023). ‘Maakt werken in het buitenland gelukkig?’. Happyholics, via: happyholics.com.
  7. [7] Bijvoorbeeld: Jacobs, E. (2019). Handboek voor wereldburgers.
  8. [8] Pauwels, P. (7 mei 2023).
  9. [9] Pauwels, P. (7 mei 2023); zie ook de ervaring van Ilse en Auke: Maarssen, M. (27 februari 2019). ‘“Twee maanden was het plan”: Ilse en Auke trekken rond als digital nomads’. Linda, via: linda.nl.
  10. [10] Truman, S.D. e.a. (2018).
  11. [11] Pauwels, P. (7 mei 2023).
  12. [12] Noortje (21 mei 2023).
  13. [13] Insured Nomads. (26 april 2023). ‘The Prevalence of Anxiety and Depression Among Expats and Digital Nomads’. Insured Nomads, via: insurednomads.com.
  14. [14] Pauwels, P. (7 mei 2023).; zie ook: Noortje (21 mei 2023). 
  15. [15] Maarssen, M. (27 februari 2019).

 

Over dit Wereldwijf: Gastschrijver

De Wereldwijven nodigen ook gastschrijvers en gastfilmers uit om zo nu en dan hun inspirerende verhalen te delen. Deze verhalen of videos gaan over onderwerpen die nauw aansluiten bij onze zoektocht naar authenticiteit, echtheid, diepgang en verbinding. Lees mee en laat je inspireren.