Het leven als ‘trailing spouse’ – Beperkt of bevoorrecht?

Karien van Ditzhuijzen

Mijn eerste baan in het buitenland was in Engeland. Mijn man nam ontslag en kwam met me mee; we waren jong, pas getrouwd. Binnen een paar weken vond hij een nieuwe baan in Londen, dit was lang voor Brexit dus geen gedoe met visa. Zes jaar en drie kinderen verder was het tijd voor een nieuw avontuur en in 2012 pakten we alles in en vertrokken naar de andere kant van de wereld. Deze keer voor zijn werk. Naar Singapore. 

Bleef ik in de rol van ’trailing spouse’, of ging ik weer werken? En zo ja wat wilde ik dan doen. Het werd een jarenlange zoektocht maar uiteindelijk vond ik mijn draai in Singapore en… maak nu onverwachte dromen waar!

Een nieuwe frisse blik: geen beperkingen maar juist kansen

In Singapore bleek het vinden van werk voor mij complex. Het minimumsalaris om in aanmerking te komen voor een werkvergunning, de employment pass (EP), is hoog. Ze gaan ervan uit dat de partner niet werkt, dus je wordt geacht een gezin te kunnen onderhouden op dat salaris. De enige manier voor mij om een eigen werkvergunning te krijgen leek om zelf een goedbetaalde, en dus full-time baan te zoeken, wat in mijn vakgebied lange uren en veel internationale reizen betekende. Niet iets wat ik ambieerde met drie kleine kinderen. Sowieso leken part time werk en flexibele uren nog niet echt doorgedrongen in het bedrijfsleven in Singapore. En we waren ook uit Europa vertrokken voor meer vrijheid en minder rat race. Dat moest toch anders kunnen?

Ik las laatst in een psychologische test de vraag: wat zou je doen met je leven als geld en tijd geen factor waren? Voor veel mensen is deze vraag retorisch. Maar als trailing spouse in Singapore, met een man die genoeg verdiende voor twee (en een inwonende hulp die bijsprong met de kinderen), begon het me langzaam te dagen dat mijn positie, die ik in eerste instantie zag als één vol beperkingen, me juist de vrijheid kon geven precies de dingen te doen die ik wilde. Een ongekende luxe. 

Niet alle expats hebben een riant salaris in Singapore

Ik ging aan de slag als vrijwilliger bij een mensenrechtenorganisatie, eerst twee, toen drie dagen in de week. Ik kreeg geen salaris maar des te meer voldoening: we ondersteunden migrant domestic workers, ook expats in Singapore maar dan zonder riant salaris, vaak moeders die hun kinderen achterlieten in hun thuisland. Werken met deze vrouwen deed me des te meer beseffen hoe bevoorrecht mijn positie was. Nu, dertien jaar later, ben ik nog steeds betrokken bij de organisatie, zij het inmiddels wat minder uren. Naast mijn vrijwilligerswerk probeerde ik een oude droom waar te maken: schrijven. Het begon met bloggen en artikelen voor online magazines, en inmiddels heb ik twee romans en een kinderboek gepubliceerd.

Verhalen vertellen bleek mijn grote passie en een paar jaar terug ontdekte ik nog een manier deze tot uiting te brengen: met het begeleiden van historische (stads)wandelingen door Singapore. In eerste instantie ook weer als vrijwilliger, maar ik realiseerde me al snel dat als ik in het sterk gereguleerde Singapore de vrijheid wilde om precies de tours te doen die ik wilde, ik mijn tourguide license moest halen. En om die te kunnen halen moest ik, je raadt het al, toch een werkvergunning hebben. Gids zijn is een leuke baan, maar het minimum maandelijkse salaris van 10.000 SGD voor een EP op mijn leeftijd hark ik er niet mee binnen. 

Ingewikkeld verhaal kort: ik mag werken.. voor mijzelf!

Gelukkig bleek er nog een optie. Als dependant pass (DP) houder mag je werken op een Letter of Consent (LOC) van de overheid. Om die goedkeuring te krijgen gaat het er vooral om dat je geen banen van locals afpakt, en een paar jaar terug zijn de regels flink aangescherpt. Een manier om nog zo’n felbegeerde LOC te krijgen is door een eigen bedrijf op te richten en vervolgens jezelf aan te nemen. Op die manier neem je niemand werkgelegenheid af. Sterker nog, doordat de DP houder verplicht wordt een local in dienst te nemen, draag je hier juist aan bij.

Het klinkt allemaal ingewikkeld, en dat is het ook. Om dit verhaal niet onnodig lang te maken sla ik de details over (maar mocht je meer willen weten, dan mag je me altijd mailen…). Belangrijkste punt: het is gelukt! Sinds deze zomer heb dus ik een nieuw bedrijf: Pineapple Hill Tours. Inmiddels heb ik een prachtige website en beginnen langzaam de opdrachten binnen te lopen. Ik neem mijn bezoekers mee naar bijzondere plekken, off te beaten track of juist middenin de stad, waar ik verhalen deel over het cultureel zo diverse Singapore.

Buitenlandse bezoekers laat ik zien dat Singapore verre van steriel en saai is en dat het een bruisende metropool is waar onder de glimmend gepolijste bovenlaag het echte Azië zich nog laat ontdekken. Singaporese gasten vertel ik juist over hun eigen geschiedenis, die ze vaak slecht kennen, en die zeker niet pas begon toen de Britten in 1819 hun handelspost op dit eiland stichtten. We bezoeken paleizen van Maleise vorsten, een piratennest aan zee en riante koloniale huizen in groene parken. We ruiken en proeven de specerijen die zo’n grote rol speelden in de ontwikkeling van deze regio en nu de Singaporese keuken kruiden die net zo multicultureel is als de bevolking. 

Geluk van een ’trailing spouse’

Soms vraag ik me wel eens af hoe mijn leven zou zijn verlopen als ik was blijven werken in mijn oorspronkelijke vakgebied in het bedrijfsleven. Had dat wel bij me gepast? Ik ben niet commercieel aangelegd, geniet ervan creatief bezig te zijn en anderen te helpen. Zonder de noodzaak inkomen te genereren, en als ‘buitenstaander’ zonder sociale druk van de omgeving, kreeg ik de vrijheid uit te vinden wat me echt drijft.

Voor een wereldwijf met een bedrijf is het opbouwen van netwerken een belangrijk element van succes, en wat is er leuker dan samenwerken met een ander wereldwijf? Een van mijn tours is onderdeel van het introductieprogramma voor nieuwe expats georganiseerd door Singapore&You, het bedrijf van mede-wereldwijf Maaike Klerkx. Mijn verhaal kan zo andere vrouwen inspireren om hun pad te vinden als partner en trailing spouse. 

Ga mee op ontdekking en krijg korting!

Over mede-wereldwijf Maaike Klerkx: zij richtte samen met haar collega Joke Verhaart SingaporeandYou op, een initiatief dat voortkwam uit de eigen ervaring dat de positie van expatpartners vaak onderbelicht blijft. Waar het ‘partner-van’-zijn kan leiden tot het zogenoemde trailing spouse syndrome of een gevoel van falen, benadrukken zij juist het belang van een goede landing in Singapore en de kracht van het creëren van een eigen verhaal in een nieuw land.

Een nieuw land ontdekken en je eigen verhaal vormgeven dat verder reikt dan ‘het partner-van-zijn’, gaat zoveel makkelijker, sneller en leuker wanneer je dat samen met anderen doet. SingaporeandYou biedt expatpartners praktische begeleiding in de oriëntatie- en beslisfase, met één-op-één mentoring en inspirerende tours en workshops in Singapore – zodat je je snel thuis voelt én een eigen richting ontwikkelt. 

Selamat pagi, ik ben Karien, geboren en getogen expat. Ik ben schrijfster, en mijn laatste roman "The Black and White House" speelt zich af in ons koloniale huis in Singapore. Voor de Wereldwijven schrijf ik over Zuid Oost Azië, met name Maleisië, Singapore en Indonesië - drie landen waar ik niet alleen heb gewoond, maar ook mijn hart aan heb verpand.