“We bellen!” – na emigratie contact onderhouden met vrienden en familie

Gastschrijfster

We zijn allang niet meer afhankelijk van postduiven, faxmachines of het internetcafé aan de andere kant van het dorp. Achtergebleven familie en vrienden zijn maar een WhatsApp-berichtje, FaceTime-belletje, e-mailtje of socialmediapost van ons verwijderd. Vanuit het buitenland contact onderhouden met iedereen in Nederland is makkelijker dan ooit, zou je denken. 

Toch spreken de psychologen van online therapieplatform Psycholoog op Afstand regelmatig Nederlanders en Belgen in het buitenland die wat dit betreft tegen allerlei problemen aanlopen. Vriendschappen die ongewild doodbloeden, onbegrip en frustratie in het contact met familieleden, het gevoel alleen op de (andere kant van de) wereld te zijn… hoe komt dat toch? En wat doe je eraan?

Wereld - contact onderhouden

Waarom koste wat het kost contact onderhouden?

Tuurlijk, we get it: dat je door je emigratie nooit meer naar de verjaardag van je achternichtje, die babyshower van je collega of het kerstdiner met je schoonfamilie hoeft… dat is zo’n ramp nog niet. Er zijn heus contacten die je met alle liefde op een lager pitje zet. Maar er zijn ook genoeg relaties die de moeite van het onderhouden waard zijn – ook als dat even wat moeite kost.

Mentale support

Vergis je niet: emigreren is emotioneel een flinke dobber. “Nederlanders die in het buitenland wonen hebben gemiddeld meer psychologische klachten,” zegt Niek Rosens, gz-psycholoog en oprichter van Psycholoog op Afstand.[1] En een nieuw sociaal vangnet heb je niet één-twee-drie opgebouwd. Des te belangrijker dus, om je in de eerste wittebroodsweken niet volledig te laten opslokken door je nieuwe leven, maar te blijven investeren in je contacten in Nederland. Als je hen goed op de hoogte houdt van alles wat je meemaakt, kunnen zij je ook beter begrijpen als het allemaal onvermijdelijk een keer tegen gaat zitten.

Makkelijk remigreren

Is je buitenlandavontuur maar tijdelijk? Dan is het zéker belangrijk contact met het (eigenlijke) thuisfront te onderhouden. Want wie denkt dat er in Nederland in de tussentijd vast niet zoveel zal veranderen, en verwacht alles straks weer in dezelfde staat aan te treffen, komt bedrogen uit. Wereldwijf Janneke zegt daarover: “Ik heb maar drie jaar in het buitenland gewoond, maar toen ik terugkwam was er zó veel veranderd!” Door het contact met je vrienden (en misschien zelfs collega’s of kennissen) warm te houden, blijft dus niet alleen je sociale netwerk behouden, maar blijf je ook op de hoogte van wat er in Nederland allemaal speelt. Dat maakt het remigratie proces straks een stuk eenvoudiger en voorkomt een omgekeerde cultuurschok.[2]

Wereld - contact onderhouden

Waarom is contact onderhouden zo lastig?

Als je elkaar elk moment van de dag wel ‘voorbij ziet komen’ op WhatsApp of social media, waarom kunnen vriendschappen of banden met familieleden dan toch zo’n deuk oplopen? Dat komt omdat contact op afstand een aantal valkuilen kent die samen flink wat roet in het eten kunnen gooien.

Je ziet elkaar niet meer fysiek 

Duh, deze ligt natuurlijk nogal voor de hand: even een koffietje of borreltje doen samen is er niet meer bij – althans, niet fysiek in hetzelfde caféetje. Voor de ene vriendschap is persoonlijk, face-to-face-contact niet zo belangrijk, maar andere vriendschappen zijn er juist op gebaseerd.[3] In dat laatste geval is digitaal contact onderhouden ineens een uitdaging.

Je moet je aanpassen aan digitale vormen van contact

De één WhatsAppt de hele dag, de ander leest de berichtjes wel, maar vergeet dan te reageren – met alle ergernis van dien. Of de één hangt gerust een uur aan de telefoon, waar de ander al een paniekaanval krijgt als de telefoon gaat. En sommigen schrijven het liefst lange e-mails of blogposts terwijl anderen er het geduld niet voor hebben om die te lezen.

Digitaal contact met de andere kant van de wereld neemt toch vaak de vorm aan van lange berichten of telefoongesprekken. Dat zit misschien niet standaard in je systeem (of in dat van de ander) en daar heb je niet altijd zin in of tijd voor. Maar om op afstand goed contact te onderhouden, zal je daar wat meer je best voor moeten doen. En dat betekent misschien dat je voor sommige vriendschappen je eigen voorkeuren bewust wat meer los moet laten.[4]

Het vereist nogal wat inlevingsvermogen

Emigreren is een rollercoaster. Het ene moment geniet je met volle teugen van het avontuur, terwijl je het volgende moment misschien wordt overspoeld door heimwee. Daar hebben niet alle thuisblijvers evenveel geduld of begrip voor.[5] En dan hebben we het nog niet gehad over alle nieuwe indrukken die je opdoet in het buitenland, en hoe die jou en jouw perspectief op de wereld veranderen. Vrienden en familie hebben een flink inlevingsvermogen nodig om jou bij te kunnen benen.

“Het blijkt lastig te zijn voor veel mensen die zelf nooit in het buitenland hebben gewoond om zich in te leven,” aldus wereldwijf Sunny.

Nieuwe vriendschappen verdrukken oude contacten

Nieuwe vrienden maken moet je natuurlijk óók. En dat kost tijd en energie – tijd en energie die je vervolgens niet meer aan je contacten in Nederland besteedt. Wie nieuwe contacten wil leggen zal daar (helaas?) wel ruimte voor moeten maken. Dat betekent dat voor sommige oude vriendschappen (eventueel tijdelijk) geen tijd meer is. En dus is het de kunst bewust te investeren in de contacten die je het meest waard zijn.

Wereld - contact onderhouden

7 tips om contact te onderhouden met dierbaren in Nederland 

1. Onthoud dat jij degene bent die geëmigreerd is

Je vrienden of familieleden hebben niet voor jouw vertrek gekozen. Verwacht daarom niet van hen dat zij hun uiterste best zullen doen om contact met jou te onderhouden of je op te komen zoeken. Koester geen wrok als bepaalde contacten in eerste instantie een beetje scheef lijken te trekken, als je niet dezelfde hoeveelheid aandacht van de ander terugkrijgt. Het is initieel aan jou om je best te doen bestaande contacten deze nieuwe realiteit in te trekken. 

Wereldwijf Mariska onderstreept dit: “Wíj hebben de keuze gemaakt om te vertrekken. Dat legt een zeker zwaartepunt in het initiatief tot het onderhouden van contacten bij ons.”

2. Overleg over hoe je contact onderhoudt

Ga niet uit van “we appen/bellen wel”. Ken je communicatiestijl en vraag de ander daar ook naar. Hoe denken jullie goed contact te kunnen onderhouden? Wat werkt voor jullie beiden? En welke afspraken vallen daarover te maken? Misschien kan je met familieleden bijvoorbeeld afspreken (twee)wekelijks op een vaste tijd even te bellen voor een update. Dat voorkomt een hoop scheve verwachtingen.[6]

3. Focus op kwaliteit in plaats van kwantiteit

Het mooie van contact met mensen op afstand is dat dat contact vaak diepgaand is. De oppervlakkigheid en vluchtigheid is ervanaf. Focus daarom op die kwaliteit en laat kwantiteit los. Het is oké als je elkaar niet meer met dezelfde frequentie spreekt, als de momenten die je wél samen doorbrengt maar de benodigde diepgang hebben.[7]

4. Vertel ook in het algemeen over het land waar je woont

Tuurlijk vragen mensen naar updates over jou en hoe het met je gaat. Maar als je wil dat mensen écht begrijpen hoe het is om te wonen waar jij woont, vergeet dan niet in z’n algemeenheid te vertellen over het land! Wat speelt er? Wat is er typisch aan de cultuur? Wat maakte je vandaag mee dat in Nederland nou nooit zou gebeuren?

5. Nodig mensen uit om langs te komen

Niks zo goed voor het begrip voor jouw leven als een bezoekje aan jouw nieuwe thuis. Zo zien je vrienden en familieleden met eigen ogen hoe je precies woont en leeft, en begrijpen ze meer van de cultuur en eigenaardigheden van jouw nieuwe thuisland. Los van het feit dat zo’n bezoek de uitgelezen kans is om weer met elkaar te bonden, zorgt dat ook voor genoeg gespreksstof en inlevingsvermogen op de lange termijn – als ze allang weer thuis zijn.[7]

6. Doe af en toe iets extra’s

Stuur eens een ouderwets kaartje (kudo’s voor een echte ansichtkaart) of laat een klein cadeautje bezorgen. Of maak optimaal gebruik van alle mogelijkheden die dit digitale tijdperk je biedt. Hou het niet bij een WhatsAppje, maar stuur ook eens wat foto’s en video’s of een spraakbericht. Kijk ‘samen’ een serie door die op hetzelfde moment aan te zetten, organiseer een pubquiz voor de digitale vrijdagmiddagborrel, of laat opa en oma je kids via FaceTime een verhaaltje voorlezen. Ook leuk als dat binnen je budget ligt: verrassingsbezoekjes aan Nederland om bij speciale gelegenheden aanwezig te zijn.[8]

7. Laat bepaalde contacten bewust los

Soms veranderen we nu eenmaal te veel om nog raakvlakken te hebben met de mensen in Nederland met wie we ooit zo goed omgingen. Dat is oké. Dan is het misschien simpelweg tijd om die mensen los te laten en je in plaats daarvan op je nieuwe, lokale contacten te focussen. Dit geldt zeker als je niet van plan bent ooit nog naar Nederland terug te keren. Je kan dan niet eeuwig in twee werelden blijven leven.

“Het kan mij misschien nog maar matig boeien als vrienden in België maar over de aankoop van designmeubelen blijven doorzagen”, vertelt wereldwijf Julie, “maar omgekeerd zijn zij het zoveelste safariverhaal misschien wel beu.”

Wat als het niet lukt?

Maar misschien willen jullie allebei graag het contact onderhouden, maar lukt het om de een of andere reden toch niet. Of misschien zijn er vriendschappen doodgebloed en ben je daar toch best verdrietig om. Zeker als je nog geen nieuwe vrienden gemaakt hebt, of in je nieuwe thuisland maar moeilijk like-minded people kan vinden, kan dat er best inhakken.

Online advies van een professional

Ben je op zoek naar iemand die deze unieke situatie begrijpt en je ook kan helpen ermee om te gaan? Dan is het misschien een goed idee eens bij Psycholoog op Afstand aan te kloppen. Het team van Psycholoog op Afstandbestaat namelijk uit online (gz-)psychologen die zelf ook allemaal over de grens wonen of hebben gewoond. Het idee daarachter? Nederlanders en Belgen in het buitenland écht goed kunnen helpen met de expat-specifieke problemen waar zij tegenaan lopen.

En dat allemaal waar ter wereld je ook woont, in je eigen taal, op een tijdstip dat jou uitkomt, vanaf je eigen bank, en zonder wachtlijst! Een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek is zo gepland.

Meer lezen over vriendschappen onderhouden? Dit schreven de Wereldwijven er eerder over: Ik vertrek, maar mijn vriendschappen dan? En, Liever een goede buur dan een verre vriend. Echt?

Bronnen[M1] 

[1] De Wereldwijven. (7 mei 2020). ‘Psycholoog Niek Rosens: “Nederlanders die in het buitenland wonen hebben gemiddeld meer psychologische klachten”. De Wereldwijven. Via: dewereldwijven.com.

[2] Voor meer over de ‘omgekeerde cultuurshock’, zie: Saskia van Alphen. (3 maart 2023). ‘Omgekeerde cultuurshock – Ik vind Nederland niet leuk meer!’ De Wereldwijven. Via: dewereldwijven.com; Karin. (22 juni 2021). ‘6 tips om contact te houden met je familie als je verhuist naar het buitenland’. Ik wil emigreren. Via: ikwilemigreren.nl.

[3] Blijtijds. (5 januari 2022). ‘Familie in het buitenland: zo verlies je elkaar niet uit het oog’. Blijtijds. Via: blijtijds.nl.

[4] Karin. (22 juni 2021). ‘6 tips om contact te houden met je familie als je verhuist naar het buitenland’. Ik wil emigreren. Via: ikwilemigreren.nl.

[5] Karin. (22 juni 2021). ‘6 tips om contact te houden met je familie als je verhuist naar het buitenland’. Ik wil emigreren. Via: ikwilemigreren.nl.

[6] Blijtijds. (5 januari 2022). ‘Familie in het buitenland: zo verlies je elkaar niet uit het oog’. Blijtijds. Via: blijtijds.nl.

[7] Idem.; Visite uit Nederland ontvangen is overigens niet voor iedereen makkelijk. Voor meer tips over de omgang met visite, zie: Merel Kosters. (2 februari 2022). ‘“Wat leuk dat jullie er zijn!” – als expat omgaan met visite uit Nederland’. De Wereldwijven. Via: dewereldwijven.nl.

[8] Karin. (22 juni 2021). ‘6 tips om contact te houden met je familie als je verhuist naar het buitenland’. Ik wil emigreren. Via: ikwilemigreren.nl.

Over dit Wereldwijf: Gastschrijver

De Wereldwijven nodigen ook gastschrijvers en gastfilmers uit om zo nu en dan hun inspirerende verhalen te delen. Deze verhalen of videos gaan over onderwerpen die nauw aansluiten bij onze zoektocht naar authenticiteit, echtheid, diepgang en verbinding. Lees mee en laat je inspireren.